Meerjarenvisie Vereniging NLT  2017-2020

 

De Vereniging NLT is in januari 2016 opgericht ter “behoud en verdere ontwikkeling van nlt als zelfstandig, dynamisch en kwalitatief hoogwaardig vak voor de bovenbouw van havo en vwo” (citaat statuten).
Daartoe ondersteunt de Vereniging scholen die lid zijn bij het aanbieden van nlt als examenvak, versterkt de Vereniging de kwaliteit van het vak in brede zin, creëert de Vereniging een breed draagvlak voor het vak en draagt de Vereniging actief bij aan vernieuwing en verbetering van de bètavakken.

Het vak nlt: natuur, leven en technologie

“Natuur, leven en technologie”, kortweg nlt,  is een interdisciplinair vak, dat aanvullend is op de profielvakken biologie, natuurkunde, scheikunde en wiskunde en elementen van aardwetenschap bevat. Het kan gezien worden als zowel een afronding van de natuurprofielen als een goede voorbereiding op een keuze voor een bètastudie in het hoger onderwijs.
Door het interdisciplinaire karakter wordt de samenhang tussen de bètavakken vergroot zonder aan de inhoudelijke diepgang vanuit de verschillende vakken af te doen. Dat vindt zijn vorm in
interdisciplinaire, contextrijke modules die aansluiten op actuele ontwikkelingen in wetenschap, technologie en samenleving.
Door die interdisciplinariteit werken docenten van de betrokken vakken samen hetgeen ook de samenhang tussen de afzonderlijke bètavakken ten goede komt. De professionalisering van deze docenten krijgt door deze samenwerking eveneens een nieuwe dimensie. Dat is ook zichtbaar in de community van nlt-docenten als geheel die regelmatig met elkaar samenkomen in bijeenkomsten en cursussen georganiseerd door de regionale vaksteunpunten en bij de jaarlijkse nlt-conferentie.
Bijzonder voor nlt is ook de manier waarop de modules worden ontwikkeld. Dit gebeurt door vakinhoudelijke experts en docenten gezamenlijk, waardoor er ook duurzame contacten tussen het voortgezet onderwijs, hoger onderwijs, onderzoeksinstituten en bedrijfsleven zijn ontstaan.
Belangrijk element voor het succes van het vak is ook dat er door de grotere hoeveelheid modules en de ruime formulering van de eindtermen een vrijheid binnen een duidelijk kader voor docenten en soms ook leerlingen is ontstaan om een curriculum vorm te geven mede op basis van eigen kenmerken van het schoolteam en de leerlingen.
Ten slotte is voor het vak een kwaliteitsborging ontwikkeld met procedures voor certificering en her- en decertificering van modules.

De Vereniging

Om de in algemene zin beschreven doelen te bereiken en de bovenbeschreven sterktes van nlt te blijven behouden is een sterke en financieel gezonde Vereniging nodig. Daarbij is gekozen voor een Vereniging met scholen als leden. Vervolgens moeten het nlt-onderwijs in het algemeen en nlt-docenten en schoolleiders in het bijzonder daar de vruchten van kunnen plukken. Deze vorm van belangenbehartiging, ondersteuning, onderhoud én voortgezette ontwikkeling voor één enkel vak is tamelijk ongewoon in het Voortgezet Onderwijs. Dat schept verwachtingen en verplichtingen. Om die waar te maken zal de Vereniging actief werken aan:

  • het onderhoud en actueel houden van de ontwikkelde modules en het ontwikkelen van nieuwe modules voor thema’s die nog niet zijn gedekt;
  • voortgaande professionalisering van de nlt-docenten;
  • borging en waar nodig verbetering van de kwaliteitscontrole die binnen het vak is ontwikkeld;
  • heldere communicatie met de leden over relevante ontwikkelingen;
  • uitbreiding van het ledenaantal met scholen die al nlt geven maar nog geen lid zijn;
  • uitbreiding van het aantal scholen dat nlt als keuze aanbiedt aan leerlingen;
  • het zorg dragen voor zorgvuldige procedures en uitstekende communicatie om scholen die lid zijn maximaal invloed te geven op het bereiken van de doelstellingen.

De procedures zijn vastgelegd in Statuten en Huishoudelijk Reglement. Het beleid van de Vereniging wordt in deze meerjarenvisie uiteengezet. Een jaarlijks werkplan vertaalt deze visie in concrete doelstellingen per kalenderjaar.

Modules

Het inhoudelijke kapitaal van de Vereniging wordt gevormd door de modules. Doordat er veel meer modules zijn ontwikkeld dan nodig voor een compleet schoolcurriculum, kunnen scholen en docenten op basis van eigen criteria (en binnen de kaders van het examenprogramma) een keuze maken voor het schoolcurriculum. Tegelijk zijn de interdisciplinariteit van de verzameling modules en hun actualiteit wezenskenmerken van het vak nlt. De vereniging zal dit kapitaal dan ook beschermen en vergroten. Dat gebeurt door:

  • elke bestaande module eens per vijf jaar langs de bestaande certificeringscriteria aan een “APK” te onderwerpen, en door op basis hiervan te her- of decertificeren;
  • te streven naar de ontwikkeling van minimaal twee nieuwe modules per jaar;
  • hierbij in eerste instantie de nadruk te leggen op de ontwikkeling van havo-modules;
  • de verbinding te leggen tussen nlt-vaardigheden en het plusdocument;
  • nlt in de onderbouw vorm te geven;
  • daarbij zo veel mogelijk gebruik te maken van de ervaring en ontwikkelcapaciteit van betrokken nlt-docenten;
  • bij die ontwikkeling andere partijen te betrekken, vanuit de VO/HO-netwerken (vaksteunpunten), de universiteiten en het bedrijfsleven.

Een certificeringscommissie, bestaande uit vijf gerenommeerde experts, besluit -onafhankelijk van het bestuur van de Vereniging- over de certificering van nieuwe modules en de de- en hercertificering van bestaande modules.

Professionalisering

Het menselijk kapitaal van de Vereniging wordt gevormd door de nlt-docenten en door betrokken schoolleiders. Het vak nlt leidt tot vakoverstijgende samenwerking tussen docenten en daarmee tot een lerende gemeenschap van docenten binnen de school. Wat betreft professionalisering van de nlt-docent vanuit de vereniging blijft de jaarlijkse conferentie het centrale element. Waar noodzakelijk en mogelijk zal de Vereniging specifieke nlt-scholingsactiviteiten, bijvoorbeeld vanuit de vaksteunpunten, ondersteunen in personele en financiële zin.
Daarnaast willen we de Algemene Ledenvergadering specifiek ook aantrekkelijk maken voor schoolleiders door een gerenommeerde spreker uit te nodigen.

Ook de hieronder beschreven visitaties moeten gaan bijdragen aan de onderlinge uitwisseling van good practices en ervaringen.
Met de lerarenopleidingen gaan we overleg voeren over de kwaliteit van de nlt scholing binnen de opleiding tot bèta-vakdocent.

Kwaliteitszorg

Naast inhoud van de modules en professionaliteit van de docenten is het van belang om ook de kwaliteit van de organisatie van het vak nlt in de scholen te borgen. Om die reden zullen we een systeem van wederzijdse intervisie opzetten. Uitgangspunt daarbij is dat de scholen eigenaar zijn van het visitatiesysteem en dat de vereniging de visitaties en organisatie eromheen faciliteert. Het verdient de voorkeur om de intervisie zo veel mogelijk regionaal te organiseren. De curriculumcheck kan hierbij een rol blijven spelen.
De scholen blijven zelf verantwoordelijk voor de inhoudelijke kwaliteit van het nlt-onderwijs. Wel kan het meedoen aan het visitatiesysteem een nader te ontwikkelen certificaat opleveren.

Communicatie met het veld

In de communicatie naar de leden staan de moduledatabase en website centraal. Beide zijn in 2016 vernieuwd. De nieuw ontworpen moduledatabase met nieuwe versies, handleidingen en toetsmateriaal is vanaf 1 mei 2016 alleen toegankelijk voor leden. De oude versies van de modules blijven als pdf voor iedereen toegankelijk, ook als teasers voor nieuwe scholen. De nieuw in te richten verenigingswebsite moet aansluiten op de database en op de algemene vakwebsite (de domeinnaam www.betavak-nlt.nl blijft gehandhaafd). Deze website moet ook een functie krijgen in de onderlinge communicatie tussen nlt-docenten en tussen schoolleiders van nlt-scholen en als vraagbaak richting bestuur en andere betrokkenen via info@betavak-nlt.nl
Met enige regelmaat worden er nieuwsbrieven uitgestuurd om de leden te informeren over nieuwe ontwikkelingen binnen het vak. Deze nieuwsbrieven zijn ook toegankelijk voor andere geïnteresseerden, en hebben daarmee ook een rol in het doel om meer scholen te bewegen lid te worden van de Vereniging, of het vak in te voeren.

Naast de communicatie naar scholen is het gewenst dat zo veel mogelijk leerlingen nlt op school als examenvak kunnen kiezen. Daartoe zullen we ook leerlingactiviteiten opzetten die het vak aantrekkelijk maken en beter bekend. Ook streven we ernaar dat ook leerlingen vaker eigen keuzes binnen het nlt-curriculum kunnen maken.

Commissies

Om de betrokkenheid van leden te bevorderen en externe expertise in te kunnen schakelen zijn commissies ingesteld. De werkzaamheden hiervan zijn in het Huishoudelijk Reglement geregeld. Er wordt voor gezorgd dat elke commissie een verbinding heeft met het bestuur of het Bureau en bestaat uit vertegenwoordigers van de leden en betrokken buitenstaanders. De volgende commissies zijn in functie:

  • certificeringscommissie
  • modulecommissie
  • conferentiecommissie
  • kascommissie

Externe contacten en draagvlak voor onderwijsvernieuwing

Voor het bereiken van de doelstellingen is het nodig de samenwerking en het gesprek te zoeken met allerlei externe partijen. De contacten met de al lopende werkgroepen (zoals de werkgroep nlt-didactici die o.a. met het bronnenboek nlt-didaktiek bezig is) en andere verenigingen zoals bijvoorbeeld de NVON-sectie NLT,  de Stichting IOBT, een samenwerkingsverband van bètavakverenigingen, het Profielenberaad en het Platform Bèta Techniek zullen uiteraard blijven.
Ook partijen als OCW, de inspectie en de VO-Raad zien we als belangrijke partners om de doelen van de Vereniging te bereiken. We zullen ons sterk maken voor het behoud van de vaksteunpunten.
Met de vervolgopleidingen zullen we in gesprek gaan over de doorstroomrelevantie van nlt.  
De inzet van ambassadeurs zal worden gecontinueerd. Eén maal per jaar worden zij uitgenodigd om op de hoogte gebracht te worden van nieuwe ontwikkeling in het vak nlt en om als sparringpartner te fungeren voor verdere ontwikkelingen en draagvlakvergroting.

De vereniging wil een rol spelen in de discussie over een nieuw curriculum (“Onderwijs 2032”), o.a. door als voorbeeld te dienen voor interdisciplinaire inhoud met behoud van disciplinaire vakken en kennis, voor inhoudelijke en professionele samenwerking tussen docenten, voor een ander model van lesmateriaalontwikkeling, voor een succesvol implementatietraject en voor het vormgeven van een ontwikkelingscommunity van de scholen zelf.

Met de Stichting Technasium zal worden bekeken in hoeverre nlt en o&o (onderzoek&ontwerpen) elkaar kunnen aanvullen op scholen waar beide vakken worden gegeven.
Met het bedrijfsleven gaan we zo veel mogelijk in gesprek om de bekendheid van nlt te vergroten en mogelijkheden voor gezamenlijke module-ontwikkeling te onderzoeken, waarbij inzet van expertise en financiële middelen gewenst zijn.

Onderzoek

Het onderzoek dat aan nlt is gedaan is al van enige tijd geleden.  Nieuw onderzoek is gewenst om zicht te krijgen op de uitgevoerde curricula in scholen, om na te gaan of de sterktes van het vak in stand blijven, of de doelen van het vak nog steeds gehaald worden, welke specifieke vaardigheden leerlingen bij nlt leren en of het vak inderdaad substantieel bijdraagt aan vernieuwing van het (bèta)onderwijs. Ook is behoefte aan het doorlichten van de financiële belasting van dit vak voor scholen, in vergelijking met andere bètavakken, alsmede de organisatorische kant en de rol daarbij van de TOA.
De Vereniging zal zich sterk maken om onderzoek uitgevoerd te krijgen dan wel daar zelf enige middelen voor beschikbaar stellen.

Ondersteuning en financiën

De te bereiken doelen van de Vereniging maken het noodzakelijk te zorgen voor professionele ondersteuning. Dat wordt gerealiseerd door een Bureau NLT waar (inhoudelijk) deskundige medewerkers (betaald) een aantal taken voor de Vereniging uitvoeren. In het bijzonder voert het Bureau de (financiële) administratie, begeleidt het de verschillende commissies, onderhoudt het contact met de vaksteunpunten en regelt het de communicatie.
Daarnaast is het streven om een compleet bestuur, schoolleiders, nlt-docenten en externe betrokkenen bij nlt als vrijwilligers in te zetten voor allerlei taken en commissies die in de Vereniging aan de orde zijn. In een vrijwilligersbeleid zal worden vastgelegd welke vergoedingen de Vereniging voor welke taken kan geven.

 

De financiële stand van zaken wordt gemonitord binnen een financieel administratief systeem. Voor elk kalenderjaar wordt een begroting vastgesteld en na elk kalenderjaar wordt een financieel en inhoudelijk jaarverslag worden opgeleverd. Daarnaast zal er worden gekeken naar de mogelijkheid om via subsidies en donaties extra inkomsten voor de vereniging te verwerven.