IJs en klimaat
Bij deze module kan veel gebruik worden gemaakt van filmpjes, een lijst met voorbeeld is opgenomen. Voor het maken van de opdrachten en bij de discussie van H5 kan er gebruik worden gemaakt van de meest recente informatie op internet, hiervoor worden links gegeven.
Titel IJs en klimaat
Golf
Code nltc-v223
Domein C
Status gecertificeerd
HAVO/VWO Vwo
Beoogd leerjaar 5/6
Certificeringsdatum 17 juni 2010
Certificeringsnummer X223-060-VC
Omschrijving

In deze module staat de interactie tussen ijs en klimaat centraal; ijs heeft een grote invloed op het klimaat op Aarde en andersom heeft het klimaat en veranderingen daarin een grote invloed op ditzelfde ijs. Het doel van deze module is dat leerlingen het belang van ijs voor het klimaat op Aarde kunnen aangeven.

Basismateriaal
Context De huidige stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde heeft merkbare gevolgen de hoeveel ijs op Aarde en, omgekeerd, heeft de afname van de grote ijskappen invloed op het klimaat op Aarde. De module geeft een oriëntatie op marien, atmosferisch en geologisch onderzoek.
Concepten Cryosfeer, stralingsbalans, kortgolvige- en langgolvige straling, albedo, turbulentie, paleoklimatologie, specifieke oppervlaktemassabalans, thermische expansie.
Vaardigheden Alle algemene vaardigheden uit het NLT examenprogramma komen aan bod, in het bijzonder Subdomein A1-1: Informatievaardigheden, Subdomein A1-4: Studie en beroep, Subdomein A2-3: Modelvorming en Subdomein A2-4: Redeneren. Vakspecifieke vaardigheden: domein C: Aarde en Klimaat.
voorkennis / aansluiting op monovakken Deze module is bedoeld voor 5 VWO, bij voorkeur eind vijfde klas, of 6 vwo. Er worden diverse elementen van de vakken natuurkunde in behandeld waarbij het goed is als de leerlingen de stof al eens gehad hebben. De module kan goed gevolgd worden als de leerlingen geen aardrijkskunde in hun pakket hebben. Basisvorming aardrijkskunde is voldoende. Leerlingen die wel aardrijkskunde in hun pakket hebben, zullen de begrippen makkelijker plaatsen, maar deze module gaat daarna snel veel dieper in op de stof dan tijdens de aardrijkskunde lessen. Leerlingen zonder natuurkunde in het pakket zullen er veel moeite mee hebben.
Structuur Hoofdstuk 1, 2 en 4 vormen de basis van deze module, H3 kunnen de leerlingen grotendeels zelf bestuderen. H5 is het afrondende hoofdstuk. Aan de hand van de vragen van dat hoofdstuk kan een slotconclusie worden geformuleerd. In deze docentenhandleiding is nog meer materiaal opgenomen dat hij hoofdstuk 5 gebruikt kan worden (zie hfd 11).
Leerling-activiteiten Lessen aan de hand van presentaties, practica waarbij gewerkt wordt met ijskernen, albedometer en water, ICT voor links bij de opdrachten.
Faciliteiten • toa-assistentie bij voorbereiding en uitvoering van de practica
• practicumlokaal
• eventueel toegang tot ICT voorzieningen
• 40% theorie, 20% practicum, 40% opdrachten, inclusief ICT
• mogelijke uitbreiding: bezoek aan IMAU te Utrecht, te regelen via BEST, zie internetadressen hfd 13, docentenhandleiding.
Toetsvormen en weging Deze module kan worden afgerond
1. met een toets (er is een toets bijgevoegd).
2. met presentaties, poster en/of een PO over keuze-onderwerpen (er is een lijst met onderwerpen bijgevoegd).
3. door het beantwoorden van de hoofdvraag en de hoofdstukvragen die aan het begin van ieder hoofdstuk staan.
Aansluitende modules IJs en Klimaat is een prima vervolg op de NLT module ‘klimaatverandering’, en dan met name op het onderdeel ‘IJs en Albedo’ uit die module. Met de extra opdrachten en appendices kunnen weer andere accenten worden gelegd op de module.
Ontwikkeld door De module is gemaakt in opdracht van het Junior College Utrecht (www.uu.nl/jcu). De module is ontwikkeld door prof. dr Michiel van den Broeke (IMAU) en voor nlt bewerkt door dr Marloes Kloosterboer-van Hoeve (modulecoördinator).
Belangrijkste monovakken
BiologieNatuurkundeScheikundeWiskundeAardrijkskundeTechnisch ontwerpen (techniek)
O O O O 
Aansluiting bij vervolgopleidingen
ICT gebruik
Informatie zoekenVerwerken gegevensMetingen uitvoerenProgrammerenAnders, nl
O O 
Richtbedrag aanschaf materialen
Moeilijkheidsgraad
Welke samenwerking extern gewenst?
Keuzes / verdieping mogelijk H5 uit de leerlinghandleiding kan nog verder worden uitgebreid.
Contacttijd, zelfstudie en prakticum
TheorieLabWerkplaatsComputersGymzaalBuitenExtern labContacturenZelfstandig
O O O O O O 
Aard TOA assistentie / Overige ondersteuning
BiologieNatuurkundeScheikundeICTOpmerking
Deskundigheid docenten
Onderhoud en ondersteuning module (RSP) Utrecht
Waar is meer informatie te vinden Algemeen: www.betavak-nlt.nl.  Voor de NLT docentencommunity: www.kennisnet.nl.
Materiaal voor leerlingen en de NLT toolbox: www.vaklokaal-nlt.nl
Teleblikdossier
Copyright
Download status materiaal
Forum
Download materialen Downloadpagina