De bodem leeft
Titel De bodem leeft
Golf golf2
Code nlt2-h014
Domein C
Status gecertificeerd
HAVO/VWO HAVO
Beoogd leerjaar eind 4 HAVO begin 5 HAVO.
De reden hiervoor is dat er bodemleven in de grond aanwezig moet zijn. Als startmodule is De Bodem Leeft niet geschikt. Na de startmodule is het seizoen te ver gevorderd om nog metingen te kunnen doen aan het leven in de grond
Certificeringsdatum 24-04-08
Certificeringsnummer 2014-012-HC
Omschrijving

Behoud van biodiversiteit
indicatoren voor de gezondheid van de bodem (het bodemmeetnet van het RIVM)
meettechnieken bodembepalingen: chemisch, biologisch en fysisch
Ecologie: de aanwezige bewoners in een gezonde bodem en hun functie
Bodemgebruik: projectmatige hulp aan telers ten bate van duurzaam verbouwen
koolstofmanagement en het belang hiervan
Deze module is gebaseerd op de XLNT-module “De bodem leeft”, zie www.xlnt-talent.nl
Basismateriaal
Context Leerlingen meten voor wetenschappers. Doordat leerlingen op internet kunnen zien dat hun metingen daadwerkelijk worden gebruikt voor milieuonderzoek, gaan ze zeer nauwkeurig meten en raken ze actief betrokken bij milieuvraagstukken.
Concepten Organisch koolstofgehalte:
Dit is een van de belangrijkste pijlers van bodemgezondheid. Hoger organisch koolstof in de bodem leidt tot:
  • een betere structuur en dus betere doorworteling.
  • meer bodemleven in de grond
  • Het bodemvochtgehalte neemt toe.

Biodiversiteit:
Wereldwijd maakt men zich zorgen over de afname van het aantal soorten (lagere biodiversiteit). Ook de bodem kent een afname van biodiversiteit
Broeikaseffect:
Organisch koolstof in de bodem verdwijnt als koolstofdioxide in de atmosfeer. Meer organisch koolstof in de grond betekent een afname van de koolstofdioxide in de atmosfeer.
Bodemmeetnet:
NLT leerlingen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan wetenschappelijk onderzoek in Nederland door het doen van bodemmetingen.

Vaardigheden
  • Onderzoek doen (volgens een richtlijn)
  • Veldwerk (volgens een strak protocol)
  • Informatie zoeken op het internet (volgens een richtlijn)
  • Langer lopend praktisch werk doen. Verantwoordelijk zijn voor het doen van metingen over een langere periode
  • Maken van een verslag in Word (als groep)
  • Maken van PowerPoint presentaties (als groep)
  • Presenteren van deze PowerPoint presentaties aan een groep
voorkennis / aansluiting op monovakken Zuurgraad of pH: uitleg van Agriton website is voldoende om de module te kunnen begrijpen:
http://www.agriton.nl/agriph.html
ICT vaardigheden: PowerPoint: http://ict.slo.nl/cursussen/powerpoint.html en Excel: http://www.sip.be/cursus/excel/inhoud.htm
Structuur parallel
Leerling-activiteiten
  • Veldwerk buiten.
  • Experimenten met planten op school
  • Metingen doen aan de bodem die ook gebruikt kunnen gaan worden door Nederlandse onderzoekers van RIVM, Alterra en WUR
Faciliteiten
  • computers met internet
  • beamer voor presentaties
  • Allerlei veldwerk benodigdheden zoals grondboren, potjes etc voor monsters (verkrijgbaar bij Globe in een pakket)
  • bij voorkeur: een oven (700 C) om grondmonsters te ver-assen (alternatieve opdracht bestaat)
  • Aanbevolen: lidmaatschap school van GLOBE Nederland. De mogelijkheden van de module worden enorm uitgebreid. U kunt dan uw leerlingen metingen laten doen die echt door wetenschappers gebruikt worden. (Meer info: www.globenederland.nl)
  • Schimmel Rhizoctonia sp.  U kunt gist of schimmel digitaal aanvragen bij Anneke Vaartjes (anneke.vaartjes@wur.nl ) of Anita Wiersema (anita.wiersema@wur.nl ). Vermeld daarbij: naam school, postadres school en naam aanvrager. Graag minimaal 3 weken voor gepland gebruik aanvragen. Kostprijs bedraagt 100 euro per zending (in duplo),  inclusief BTW en verzendkosten. Direct na aanvraag ontvangt u een rekening. 
Toetsvormen en weging 1. Theorie: maken opgaven (individueel) 20%
2. Verslag compostpower of gebrekcultures (groep) 20%
3. Presentatie (groep) compostpower of gebrekcultures 20%
4. Inzet (individueel) 10%
5. Afsluitende toets (individueel) 30%
Aansluitende modules Volledige globe module als profielwerkstuk
Ontwikkeld door Baken Park Lyceum, Almere, José Mastenbroek; Oostvaarderscollege, Almere, László Szalai; In samenwerking met: Alterra Wageningen UR, Ir. Bas van Delft; Wageningen UR, sectie Bodemkwaliteit, Dr. Ron de Goede; Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), Liesbet Dirven, Dr. Michiel Rutgers; SME Advies, Ido de Haan, Christel Speijers.
Belangrijkste monovakken
BiologieNatuurkundeScheikundeWiskundeAardrijkskundeTechnisch ontwerpen (techniek)
O O O O O O O O O 
Aansluiting bij vervolgopleidingen
ICT gebruik
Informatie zoekenVerwerken gegevensMetingen uitvoerenProgrammerenAnders, nl
O O O O O O O 
Richtbedrag aanschaf materialen Investering minder dan 500 euro, mede afhankelijk van de beschikbare ICT voorzieningen.
Moeilijkheidsgraad
Welke samenwerking extern gewenst? Aanbevolen: lidmaatschap school van GLOBE Nederland. De mogelijkheden van de module worden enorm uitgebreid. U kunt dan uw leerlingen metingen laten doen die echt door wetenschappers gebruikt worden. (Meer info: www.globenederland.nl)
Keuzes / verdieping mogelijk
Contacttijd, zelfstudie en prakticum
TheorieLabWerkplaatsComputersGymzaalBuitenExtern labContacturenZelfstandig
O O O O O O O O O O O O 
Aard TOA assistentie / Overige ondersteuning
BiologieNatuurkundeScheikundeICTOpmerking
Deskundigheid docenten
Onderhoud en ondersteuning module (RSP) Noord
Waar is meer informatie te vinden

Voor de NLT docentencommunity: http://digischool.kennisnet.nl/community_nlt
Materiaal voor leerlingen: www.vaklokaal-nlt.nl

Teleblikdossier http://vaklokaal-nlt.nl/?cat=9
Copyright
Download status materiaal
Forum
Download materialen

De bodem leeft - leerlingmateriaal - pdf
gecertificeerde versie 1.2 (pdf, 2 MB)
Datum: 29 augustus 2011 
De bodem leeft - leerlingmateriaal - word
gecertificeerde versie 1.2 (word, 6,2 MB)
Datum: 29 augustus 2011