Aërosolen en Vuile Lucht
Titel Aërosolen en Vuile Lucht
Golf golf1
Code nlt1-h003
Domein C
Status gecertificeerd
HAVO/VWO HAVO
Beoogd leerjaar 4 havo
Certificeringsdatum 14-06-2007
Certificeringsnummer 1003 - 001 - HC
Omschrijving In deze module wordt besproken wat aërosolen (fijn stof) zijn en welke stoffen een rol spelen bij de luchtvervuiling. Leerlingen gebruiken gegevens van het KNMI om zelf grafieken te maken met Excel over bijvoorbeeld de temperatuursverandering in de afgelopen eeuw. Er wordt ook ingegaan op de gevaren van aërosolen voor gezondheid en de invloed ervan op het klimaat. Een aantal aspecten van het huidige klimaat en met name ook de rol van wolken komen aan de orde. Ozon wordt apart behandeld. Leerlingen kunnen ook zelf metingen verrichten aan aërosolen en deze vergelijken met metingen door satellieten. Hoe satellieten werken wordt eveneens besproken.
Basismateriaal
Context De centrale context in deze module is de vervuiling van de atmosfeer met fijn stof en de gevolgen die dat heeft op onze gezondheid en op het klimaat.
Concepten
  • Aërosolen
  • Stralingsbalans
  • Licht en Elektromagnetische straling
  • Gezondheidsschade door vuile lucht
  • Opbouw atmosfeer
  • Ozon en ozonlaag
  • Klimaat en broeikaseffect
  • Luchtvochtigheid en wolkenvorming
  • Satellieten en satellietbanen
  • Meedoen aan wetenschappelijk onderzoek
Vaardigheden
  • Verzamelen en interpreteren van gegevens uit
      krantenartikelen, teletekstpagina’s  en websites.
  • Experimenten uitvoeren
  • Eigen metingen vergelijken met data van
      satellietwaarnemingen
  • Grafieken maken met Excel; trendlijnen tekenen
  • Logaritmische schaalverdeling maken
voorkennis / aansluiting op monovakken In algemene zin kan gesteld worden dat een leerling geen voorkennis van het Tweede Fase programma hoeft te hebben. Daar waar onderdelen uit dat programma worden aangehaald, vindt voldoende inleiding plaats in deze module zelf.
Er zijn twee uitzonderingen:
    Er wordt verwacht dat leerlingen goed met het programma Excel overweg kunnen. Daar waar dat niet zo is zal (eerst) extra verdieping nodig zijn. 
    Voor de extra stof van bijlage 4 is wiskundekennis nodig die pas in de 4e klas aangeleerd wordt. In de module wordt aan gegeven dat de leerling in overleg met de docent kan beslissen of hij dat onderdeel wel of niet zelf probeert te doen.
Structuur Deels lineair en deels parallelHet Algemene deel verloopt lineair met de hele klas. De verdiepingsdelen vinden parallel plaats in verschillende groepjes.
Leerling-activiteiten Algemeen deel:
Leerlingen kunnen de opdrachten en proefjes zowel individueel als in groepsverband doorlopen. Enkele grotere activiteiten moeten in groepjes uitgevoerd worden en worden gepresenteerd voor de rest van de klas.
Verdiepende delen:
Verschillende groepjes leerlingen doen elk 2 verdiepingsdelen. Via presentaties, posters of digitale leeromgeving houden ze elkaar op de hoogte van hun activiteiten en vorderingen
Faciliteiten Er is bewust voor gekozen dat een school géén investeringen hoeft te doen om deze module uit te kunnen voeren.
Voor deze module zijn (naast wat gewone huis-, tuin-, en keuken-spulletjes) slechts de volgende faciliteiten nodig:
  • computers met internet, Word en Excel
  • enkele luxmeters
  • meetlint of meetlat
  • thermometer
  • minimaal 2 grote glazen potten
  • oude pick-up of elektrische draaitafel met instelbaar toerental
  • Bij voorkeur: lidmaatschap school van GLOBE Nederland. De mogelijkheden van deze module worden enorm uitgebreid. U krijgt dan een zonfotometer in bruikleen van het KNMI en kunt uw leerlingen metingen laten doen die echt door wetenschappers van het KNMI gebruikt worden.  (Meer info: www.globenederland.nl )
Toetsvormen en weging

Al halverwege het algemene deel (na § 4) is er een instaptoets. Verder wordt van leerlingen verlangd dat ze meerdere malen en op meerdere manieren resultaten van activiteiten presenteren. Aan het eind maken leerlingen een eindtoets over het algemene deel en hun 2 verdiepingsdelen (dus niet exact dezelfde toets voor alle leerlingen)

De volgende wegingsfactoren kunnen worden gehanteerd:
   1) instaptoets (10%)
   2) presentatie algemene deel (§2) (15%)
   3) presentatie verdiepingsdelen (30%)
   4) schriftelijke eindtoets (45%)

Aansluitende modules -
Ontwikkeld door
  • Damstede, te Amsterdam
    - A.P.F.M. Reckman
    - A.M. Duivenvoorden
    - S. Kamlag
    - E.C. Snabilié
  • Koninklijk Nederlands Meteorologisch
  • Instituut, T. Vlemmix, te De Bilt
Belangrijkste monovakken
BiologieNatuurkundeScheikundeWiskundeAardrijkskundeTechnisch ontwerpen (techniek)
O O O O O O O O 
Aansluiting bij vervolgopleidingen

Bedrijfsgezondheid, milieuchemie, remote sensing, ICT, procestechniek en vele andere.

ICT gebruik
Informatie zoekenVerwerken gegevensMetingen uitvoerenProgrammerenAnders, nl
O O O O 
Richtbedrag aanschaf materialen

Investeringen: minder dan 100 euro; variabel bedrag per leerling lager dan 10 euro.

Moeilijkheidsgraad Gemiddeld
Welke samenwerking extern gewenst?

Deelname GLOBE programma KNMI is mogelijk (niet noodzakelijk). De meeste zaken kunnen op school gedaan worden.

Keuzes / verdieping mogelijk

De module heeft keuzehoofdstukken. Hieruit kan een keus gemaakt worden, afgestemd op de mogelijkheden. Verdiepingsopdrachten zijn ook af te stemmen op de beschikbare mogelijkheden.

Contacttijd, zelfstudie en prakticum
TheorieLabWerkplaatsComputersGymzaalBuitenExtern labContacturenZelfstandig
O O O O O O O 
Aard TOA assistentie / Overige ondersteuning
BiologieNatuurkundeScheikundeICTOpmerking
Deskundigheid docenten

Natuurkunde, scheikunde, biologie, fysische geografie. Module is als team te geven, uit te splitsen per hoofdstuk.

Onderhoud en ondersteuning module (RSP)

Utrecht

Waar is meer informatie te vinden

NLT docentencommunity: http://digischool.kennisnet.nl/community_nlt
Materiaal voor leerlingen: www.digischool.nl/nlt

Teleblikdossier http://vaklokaal-nlt.nl/?cat=7
Copyright
Download status materiaal
Forum
Download materialen

Aërosolen en Vuile Lucht - leerlingmateriaal
gecertificeerde versie 1.2 (pdf, 5,5 MB)
Datum: 18 februari 2010
Aërosolen en Vuile Lucht - leerlingmateriaal
gecertificeerde versie 1.2 (word, 8,8 MB)
Datum: 18 februari 2010
Aërosolen en Vuile Lucht - ondersteunende leerlingbestanden ,
Excel bestanden bij het leerlingmateriaal  (zip file, 78 k)
Datum: 18 juni 2007