Dynamische modellen havo
Titel Dynamische modellen havo
Golf golf1
Code nlt1-h002
Domein B
Status gecertificeerd
HAVO/VWO HAVO
Beoogd leerjaar eind Havo-4, begin Havo-5
Certificeringsdatum 13-03-2008
Certificeringsnummer 1002-011-HB
Omschrijving Het leren bouwen van en werken met dynamische modellen over 5 verschillende contexten vanuit diverse vakgebieden. Na kennismaking met de 5 contexten in Blok I, volgt in blok II de opdracht om bij 2 ervan het eenvoudige model aan te passen tot een meer realistisch model. Ook worden de modellen getest aan de werkelijkheid m.b.v. metingen van experimenten of beschikbare gegevens op internet.
Basismateriaal
Context Waterstromen, bevolkingsgroei en –opbouw, griepepidemie, water in het lichaam (homeostase) en valbeweging.
Concepten

Het centrale concept van de module is het dynamisch model ‘an sich’. Daarnaast bevat de module 5 contexten en de bijbehorende concepten:

  • De relatie tussen stroomsnelheid (debiet) en waterhoogte (wet van Torritelli: wortelverband)
  • bevolkingsgroei, geboorte- en sterftecijfer, lineaire en exponentiele groei, bevolkingsamenstelling
  • besmetting, genezing en immuniteit bij griep
  • homeostase (water in het lichaam, zoutconcentratie en lichaamswarmte/temperatuur)
  • valbeweging (versnelling, snelheid, plaats), luchtwrijving
Vaardigheden
  • Uitvoeren van een experimenteel onderzoek.
  • Bouwen van een eenvoudig grafisch model in Powersim of Coach6
  • Het aanpassen van eenvoudige model tot een meer realistisch model
  • Het testen van model met gegevens uit de praktijk.
  • Het presenteren van de opgedane kennis en vaardigheden.
voorkennis / aansluiting op monovakken Het algemene deel blok I van deze module gaat uit van voorkennis uit de onderbouw Ak, Bio Natuur en Wiskunde. In blok II is er voor elke context enige kennis nodig uit de Tweede fase. De nodige achtergrondkennis is weergegeven in de bijlage.
Structuur Blok I: liniair,  Blok II: parallel,  Blok III zijn open opdrachten die buiten de 40 slu van de module vallen.
Leerling-activiteiten Na een korte kennismaking maken de leerlingen in Blok I bij elk van de 5 contexten een eenvoudig model en gaan ze na in hoeverre het eenvoudige model de werkelijkheid beschrijft en wat de tekortkomingen ervan zijn. In Blok II doen groepjes van leerlingen aanpassingen aan het model en/of experimenten of zoeken gegevens van internet om het model te testen. Ook gebruiken ze een complexer model om te onderzoeken in hoeverre deze de werkelijkheid beter weergeeft.
Faciliteiten Voor deze module zijn de volgende faciliteiten nodig:
    T.b.v. het inleidend prakticum: Pet-flessen met onderin een gaatje (en kurk en/of plakbandje),  lokaal met gootstenen, maatcilinders.
    computers waarop of Powersim-Lite is geïnstalleerd (gratis te downloaden),  of Coach6 Modelleren.
    Evt.: In §2.5: Digitale camera voor het opmeten en (Coach) videomeetprogramma voor het verwerken van de beweging van een vallende kegel (karton). Alternatief: (Ultrasonore) afstandsensor.
Toetsvormen en weging 1. portfolio van opdrachten uit blok I.         (25%)
2. portfolio blok II, van het groepswerk      (25%)
3. mondelinge (groep)presentatie Blok II (25%)
4. schriftelijke toets    (of  Blok III)                (25%)
Aansluitende modules Deze module Dynamische Modellen havo is een goede basis voor enkele ander modules waarin er gebruik wordt gemaakt van (dynamische) modellen, zoals de NLT-module Rijden (z)onder invloed.
Ook geeft deze module aan leerlingen de nodige basisvaardigheden om het modelleren te gebruiken voor hun PWS (profielwerkstuk).
Ontwikkeld door A.H. Pruim (Nuborgh College), J.Schouten, S.Elhaidouri, I.Gretna en A. Groenewold (Comenius College)
Belangrijkste monovakken
BiologieNatuurkundeScheikundeWiskundeAardrijkskundeTechnisch ontwerpen (techniek)
O O O O O O O O O 
Aansluiting bij vervolgopleidingen
ICT gebruik
Informatie zoekenVerwerken gegevensMetingen uitvoerenProgrammerenAnders, nl
simulaties
Richtbedrag aanschaf materialen Uitgaande van voldoende ICT voorzieningen zijn de kosten gering.
Moeilijkheidsgraad
Welke samenwerking extern gewenst?
Keuzes / verdieping mogelijk Het laatste hoofdstuk valt buiten de 40 SLU van de module en kan als invulling vrije ruimte worden gebruikt. Binnen de module kan selectie uit de contexten plaatsvinden.
Contacttijd, zelfstudie en prakticum
TheorieLabWerkplaatsComputersGymzaalBuitenExtern labContacturenZelfstandig
O O O O O O O O 
Aard TOA assistentie / Overige ondersteuning
BiologieNatuurkundeScheikundeICTOpmerking
Deskundigheid docenten
Onderhoud en ondersteuning module (RSP)

Utrecht

Waar is meer informatie te vinden

Algemeen: www.betavak-nlt.nl
Voor de NLT docentencommunity: www.kennisnet.nl
Materiaal voor leerlingen en de NLT toolbox: www.digischool.nl/nlt
Informatie over dynamisch modelleren is te vinden bij CDBeta.uu.nl
Informatie over e-klassen: www.e-klassen.nl

Teleblikdossier http://vaklokaal-nlt.nl/?cat=12
Copyright

Voor de totstandkoming van deze module is dankbaar gebruik gemaakt van de reeks Computerondersteund modelleren voor de vakken natuurkunde, scheikunde en biologie. Deze reeks lesmaterialen is ontwikkeld aan het Centrum voor Didactiek van Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Utrecht door de Ontwikkelgroep Dynamisch Modelleren.

Deze lesmaterialen zijn te vinden via:  http://www.cdbeta.uu.nl/vo/modelleren/default.php

Download status materiaal
Forum
Download materialen Dynamische modellen- leerlingmateriaal - pdf
gecertificeerde versie 1.3 (pdf, 2,9 MB)
Datum: 23 oktober 2010
Dynamische modellen - leerlingmateriaal - word
gecertificeerde versie 1.3 (word, 13,3 MB)
Datum: 23 oktober 2010

E-klassen modules ( meer info )
Dynamisch modelleren (Powersim) 
gecertificeerde versie 1.0-e
Dynamisch modelleren (Coach)
gecertificeerde versie 1.0-e
Datum: april 2010